Introductie
De nieuwe Drank- en Horecawet is met ingang van 1 november 2000 van kracht. Deze wet heeft in de eerste plaats als doel om verantwoord alcoholgebruik te stimuleren en bevat regels die erop gericht zijn om overmatig alcoholgebruik tegen te gaan.
Sportverenigingen die een kantine hebben in eigen beheer, waar alcohol wordt geschonken, zijn volgens deze wet verplicht om een drank- en horecavergunning te hebben. Een vergunning kun je aanvragen bij de gemeente. Om voor een vergunning in aanmerking te komen moet de sportvereniging aan een aantal voorwaarden voldoen.Over de consequenties van de wet voor verenigingen vindt u onder het kopje achtergrondinformatie alle benodigde gegevens.
Vereniging zijn bij de invoering van de wet ondersteund door bonden, provinciale sportraden en NOC*NSF. Daartoe is het project Alcohol in Sportkantines uitgevoerd. Het project is inmiddels afgerond. Klik hier voor de ondersteuningsvormen na afloop van het project.
Achtergrondinformatie
De nieuwe Drank- en Horecawet is gericht op verantwoorde alcoholverstrekking. Gezondheidsrisico's en maatschappelijke problemen als gevolg van alcohol misbruik moeten voorkomen worden. De wetswijziging heeft belangrijke gevolgen voor de alcoholverstrekkers, dus ook voor sportkantines.
De wet stelt dat aan personen beneden de 16 jaar geen bier en wijn verkocht mag worden (zwakalcoholhoudende drank). Aan personen beneden de 18 jaar mag geen sterke drank geschonken worden. Voor zwakalcoholhoudende drank geldt een alcoholpercentage van minder dan 15% en men spreekt van sterke drank bij een alcoholgehalte van 15% of meer.
Deze leeftijdsgrenzen moeten goed zichtbaar in de kantine zijn opgehangen. In de nieuwe regelgeving staat bijvoorbeeld ook duidelijk beschreven dat men geen dronken personen toe mag laten en dat men niet mag schenken aan personen die al dronken zijn.
De alcoholverstrekker is verantwoordelijk bij het overschrijden van deze leeftijdsgrenzen. De wet was: "Bij twijfel moet je controleren of iemand de leeftijd van 16 jaar bereikt heeft" en is nu: "Je moet je er van overtuigen dat iemand de leeftijd van 16 jaar bereikt heeft".
De nieuwe wettekst is beduidend minder vrijblijvend.
Consequenties en voorwaarden waaraan de sportvereniging met een kantine in eigen beheer: moet voldoen om in aanmerking te komen voor een vergunning:
In plaats van bedrijfsleider en beheerder wordt er in de wet de term leidinggevende gehanteerd. Per sportvereniging moeten twee leidinggevenden beschikken over de verklaring Sociale Hygiëne. Ze staan als zodanig vermeld op de vergunning. De vereniging moet een bestuursreglement opstellen, dat verantwoorde alcoholverstrekking waarborgt. Voor de sport zijn er in het model bestuursreglement ook bepalingen opgenomen aangaande paracommercie.
Barvrijwilligers die alcohol verstrekken moeten een instructie verantwoord alcoholgebruik (IVA) volgen. De vereniging dient een registratie bij te houden van deze geïnstrueerde barvrijwilligers. Op tijden dat er alcohol wordt geschonken, moeten aanwezig zijn: ofwel leidinggevende, ofwel geïnstrueerde barvrijwilliger.
Leidinggevenden
Leidinggevenden moeten minimaal 21 jaar zijn, zij moeten voldoen aan de eisen van zedelijk gedrag en ze moeten beschikken over de Verklaring Sociale Hygiëne. Op de vergunning moeten de namen van (minimaal) twee leidinggevenden staan. De leidinggevenden zijn (naast het bestuur) volgens de wet verantwoordelijk en aansprakelijk voor wat er in de kantine gebeurt en voor het naleven van de wettelijke regels. Zij hebben dus een belangrijke functie.
Verklaring Sociale Hygiëne
Leidinggevenden komen in het bezit van een verklaring Sociale Hygiëne door het sportspecifieke examen Sociale Hygiëne met goed gevolg af te leggen. Een voorbereiding op het examen en het examen zelf worden jaarlijks georganiseerd door de provinciale sportraden. Informeer voor de voorbereiding en voor de kosten bij de provinciale sportraad in uw provincie.
Bestuursreglement
Een vereniging die een vergunning aanvraagt bij de gemeente dient een bestuursreglement te overleggen. Het bestuursreglement waarborgt de verantwoorde verstrekking van alcohol in de kantine. In het bestuursreglement staat onder andere op welke tijden er in de kantine alcohol geschonken wordt en welke interne werkafspraken zijn gemaakt in de vorm van huis- en gedragsregels. Ook de wijze waarop wordt toegezien op de naleving van de regels is in het bestuursreglement opgenomen.
Afhankelijk van wat de statuten hierover voorschrijven, stelt ofwel het bestuur of de algemene ledenvergadering het bestuursreglement vast. Het is goed om het bestuursreglement in een algemene ledenvergadering te bespreken. Op deze manier kan een draagvlak voor de (nieuwe) huis- en gedragsregels worden verkregen.
Klik hier voor een model bestuursreglement 'Alcohol in Sportkantines'. Dit model is in overleg met de Vereniging voor Nederlandse Gemeenten tot stand gekomen. De VSG adviseert gemeenten om dit model te volgen. Een gemeente kan hier echter wel van afwijken. Iedere gemeente is autonoom om zelf aanvullende regels of beperkingen te stellen aan het bestuursreglement.
De wet schrijft in relatie tot het bestuursreglement ook nog voor dat een sportvereniging zichtbaar in de kantine moet ophangen:
de leeftijdsgrenzen (16 en 18 jaar)
schenktijden alcoholhoudende dranken
En naar keuze: de huis- en gedragsregels
NOC*NSF heeft hiertoe een bordje ontwikkeld. De mogelijkheid bestaat nog steeds om dat bordje aan te vragen. Het wordt u dan gratis toegezonden. Hiervoor dient u wel het aanvraagformulier in te vullen en op te sturen. Op het bordje kunnen door de vereniging de eigen schenktijden worden ingevuld.
Instructie Verantwoord Alcoholgebruik
Als er in de kantine barvrijwilligers alcohol verstrekken, dan moet de vereniging ervoor zorgen dat deze een Instructie Verantwoord Alcoholgebruik krijgen. Doel van deze instructie is kennisvergroting omtrent alcoholgebruik en de mogelijke gevolgen hiervan. Er wordt aandacht besteed aan het herkennen van probleemsituaties, bewustwording van de problematiek en stimulering van meningsvorming. Aan de IVA is geen diploma gekoppeld, er is wel een bewijs van deelname. De IVA wordt gegeven door de provinciale sportraad. Een IVA duurt een dagdeel. De vereniging moet een registratie bijhouden van de barvrijwilligers die geïnstrueerd zijn.
In de checklist kunt u nagaan of uw vereniging aan alle voorwaarden die zijn gesteld in de Drank- en Horecawet voldoet.
(bron:NOC*NSF)